დიკასტერია და მისი როლი საეკლესიო მმართველობაში

წარმოდგენილი ნაშრომი ეხება დიკასტერიას და მის როლს საეკლესიო მმართველობაში XVIII საუკუნის II ნახევარსა და XIX საუკუნის I ნახევარში, შედგება შესავალის, ხუთი თავისა და დასკვნისაგან.
ქართული სამართლის წყაროთა შორის საეკლესიო სამართალს ყოველთვის მნიშვნელოვანი როლი ეჭირა საქართველოს პოლიტიკური და სოციალური ისტორიის შესწავლის თვალსაზრისით.
ქართული სამართლის ისტორიაში ნაკლებადაა შესწავლილი საკითხი იმაზე, თუ როგორ უნდა გადაწყვეტილიყო დავა ეკლესია-მონასტრებს შორის. ასევე ნაკლები ცნობები მოიპოვება, თუ რა სახით იყო წარმოდგენილი საეკლესიო სასამართლო XVIII საუკუნის საქართველოში.
ამ ნაშრომით შევეცადეთ წარმოგვედგინა, თუ როგორ ყალიბდება ქართულ სინამდვილეში საეკლესიო სასამართლო-დიკასტერია, რომლის საქმიანობის სფერო მხოლოდ ერთი კუთხით არ განისაზღვრებოდა. ასევე ის წინაპირობები, რამაც განაპირობა შემდგომში ასეთი ფუნქციის მატარებელი ორგანოს დაარსება, რომელიც არამარტო სასამართლო ფუნქციით შემოიფარგლებოდა, არამედ განიხილავდა მთლიანად საეკლესიო საქმეებსაც.
XIX საუკუნის დასაწყისიდან კი დიკასტერია სხვა სახეს იღებს და მისი კონტროლი რუსეთის ხელისუფლების უფლებამოსილებაშია.
ჩვენი მიზანია, წარმოვაჩინოთ, თუ როგორ დაარსა საქართველოში დიკასტერია, ვინ იყო მისი სულისჩამდგმელი, ასევე მისი საქმიანობის სფერო. ამ ყველაფრის წარმოჩენით კი გაირკვევა, თუ როგორ აისახა დიკასტერიის დაარსება იმდროინდელი სამეფოს პოლიტიკურ მოვლენებზე.