მტკიცების სტანდარტი გამოძიების სტადიაზე

წინამდებარე ნაშრომი შეეხება სისხლის სამართლის საქმის გამოძიების სტადიაზე უფლებამოსილი პირისათვის სახელმძღვანელო მტკიცებულებითი სტანდარტის - დასაბუთებული ვარაუდის ცნებისა და არსის განმარტებას. გამოძიება სისხლის სამართლის საქმის წარმოების უმნიშვნელოვანესი სტადიაა, რადგან სწორედ გამოძიების სტადიაზე, მხარეთა მიერ მოპოვებული და სასამართლოში წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე უნდა მიიღოს სასამართლომ საბოლოო გადაწყვეტილება - დამნაშავეა თუ არა ბრალდებული.
სისხლის სამართლის საქმის გამოძიებისას მნიშვნელოვანი მტკიცებულებები ხშირ შემთხვევაში ადამიანის კონსტიტუციური უფლებების შეზღუდვის შედეგად მოიპოვება. დასაბუთებული ვარაუდის მტკიცებულებითი სტანდარტი და შესაბამისი (სასამართლო კონტროლის) პროცედურების განსაზღვრა სწორედ ამ ძირითადი უფლებების დაცვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, გამოძიების სახელმძღვანელო სტანდარტის შინაარსი ძირითადი უფლებების შეზღუდვის ჭრილში მეტად აქტუალურია.
აღნიშნული მტკიცებულებითი სტანდარტი განხილული იქნება კონკრეტულ საგამოძიებო მოქმედებებთან მიმართებით. გაანალიზებული იქნება აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებული როგორც ქართული, ისე სხვა ქვეყნების სასამართლო პრაქტიკა. წარმოჩენილი იქნება დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტთან დაკავშირებული, პრაქტიკაში არსებული პრობლემები და შემოთავაზებული იქნება მათი გადაჭრის შესაძლო გზები.
ნაშრომის პირველი თავი ეთმობა სისხლის სამართლის პროცესში მტკიცების სტანდარტებსა და დასაბუთებული ვარაუდის ცნებისა და დანიშნულების განმარტებას. მეორე თავი - სისხლისსამართლებრივი დევნისა და ცალკეულ საგამოძიებო მოქმედებათა ჩატარების მტკიცებულებით საფუძვლებს, ცალკეული, პრობლემატური შემთხვევების განხილვასა და ანალიზს, სასამართლო პრაქტიკის ანალიზს. მესამე თავში მოკლედაა მიმოხილული გამოძიების სტადიაზე მტკიცების სტანდარტები კონტინენტური ევროპის და ანგლო-ამერიკული სამართლებრივი სისტემის ქვეყნებში არსებული კვლევის საგანთან დაკავშირებული კანონმდებლობა და სასამართლო პრაქტიკა, გაკეთებულია შედარებით-სამართლებრივი ანალიზი. ასევე განხილულია დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტი ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკის მიხედვით.