Chikovani, Ninoჩიქოვანი, ნინოკუნჭულია, ესმაესმაკუნჭულიაKunchulia, EsmaEsmaKunchulia2025-03-142025-03-142023https://openscience.ge/handle/1/8234ჩვენი ნაშრომი პირველი ინტერდისცილინური აკადემიური კვლევაა, სადაც პირველ ქართულ სამზარეულო წიგნს ნაციონალიზმის, კულტურისა და მეხსიერების კვლევების თეორიებით შევისწავლით. ამ თეორიებით საკითხის შესწავლიდან კარგად გამოჩნდა, რომ წიგნი „ქართული სამზარეულო“ ნაციონალიზმის ეპოქის არტეფაქტია და ეროვნული იდენტობის შენებაში იღებდა მონაწილეობას. ეროვნულ სამზარეულოთა შექმნის სქემა კი ასე გამოიყურება: სამშობლოს ტერიტორიაზე არსებული რეგიონული კერძები, რომელნიც ეთნიეების წიაღში წარმოიშვა, ნაციონალიზმის მოთხოვნით ეროვნულ სამზარეულო კრებულებში გაერთიანდა. კრებულში მოექცა სხვადასხვა კუთხის (მდიდართა და ღარიბთა, სამარხვო და ხსნილი) კერძები და ყოველი ერისწევრის საკუთრებად დამკვიდრდა. ერად გაერთიანების პროცესში ეთნიეების მრავალფეროვანი, ზეპირი, მაგრამ დაქსაქსული ტრადიციები მოდიფიცირებული, სტანდარტიზებული ნაციონალური ისტორიით ჩანაცვლდა (სმითი, 2014: 37). ჩვენი კვლევა ადასტურებს, რომ „ქართული სამზარეულო“ ბევრად მეტია, ვიდრე სამზარეულო რეცეპტების კრებული და XIX საუკუნის დიასახლისთა მხარდაჭერა. სიტყვა-კოდი „ქართული“ და წიგნის ნაციონალიზმის გარიჟრაჟზე დაბადება უტყუარი ნიშნებია მისი ეროვნულ პროექტში ჩართულობისა. ჩვენი ნაშრომის სიახლეს წარმოადგენს ეროვნული იდენტობის ნარატივთა ფონდში იდენტობის ახალი ტექსტის - „ქართული სამზარეულოს“ განთავსება. მისმა, როგორც კულტურის ტექსტის კვლევამ, საშუალება მოგვცა გაგვეაზრებინა რა როლი აქვს დღეს ეროვნულ სამზარეულოს ერის წევრთათვის. ჩვენი ნაშრომი გააფაროვებს წარმოდგენას არა მხოლოდ ქართული ეროვნული სამზარეულოს შესახებ, არამედ გაამდიდრებს ცოდნებს ქართულ ნაციონალიზმსა და კულტურულ იდენტობაზე.Our work is the first interdisciplinary academic research, where we study "Georgian cuisine" within the theories of nationalism, culture and memory studies. Through the study of the issue using 3 theories, it became evident that the book "Georgian Cuisine" serves as an artifact from the era of nationalism and played a role in shaping Georgian national identity. The scheme of creation of national cuisines unfolds as follows: the regional dishes on the territory of the homeland, which originated in the bosom of ethnic groups, were united in national cuisine collections at the request of nationalism. The collection united dishes of the rich and poor, fasting and non-fasting dishes and thus became the possession of every member of the nation. During the process of consolidating into a nation, the diverse, oral, yet scattered traditions of ethnic groups were substituted with a modified and standardized national history (Smith, 2014: 37). Our research proves that "Georgian cuisine" extends beyond a mere compilation of cooking recipes and assistance for 19th-century housewives. The coded term "Georgian" and the book's emergence during the early stages of nationalism undeniably indicate its participation in the national project. The novelty of our work lies in introducing a new identity narrative – Georgian Cuisine" – into the fund of national identity narratives. The exploration of this cultural text has enabled us to comprehend the significance of national cuisine for the nation's members. Our research will not only expand the understanding of Georgian national cuisine but also enrich insights into Georgian nationalism and cultural identity.kadoctoral thesishttps://doi.org/10.48616/openscience-532